مقاله

تکالیف شرکت های  تازه تاسیس

در این نوشتار می خواهیم به تکالیف و اقداماتی که اعضای هییت مدیره بعد از تاسیس شرکت نیاز به انجام آنها دارند بپردازیم.  یک شرکت بعد از تاسیس در اداره ثبت شرکت ها مانند یک انسان متولد می شود. 

شرکت بعد از تاسیس از سوی اداره مالیات و بیمه تامین اجتماعی مودی محسوب می شود و نیاز است به تکالیف قانونی خود آشنا بوده و برای جلوگیری از هز گونه جریمه، این تکالیف را به درستی و در زمان های تعیین شده انجام دهد.

لذا در صورتی که شرکت ای اقدامات خود را به عنوان مودی انجام دهد ولی این انجام در زمان مشخص در قانون نباشد، همچنان شرکت جریمه خواهد شد.

شناسه ملی:

با تاسیس شرکت، شناسه ملی و شماره ثبت شرکت توسط اداره ثبت شرکت ها، به هر شرکت تخصیص داده می شود.

وظایف و تکالیف قانونی یک شرکت تازه تاسیس متفاوت است که در ادامه به صورت کلی توضیح داده می شود.

1. کد اقتصادی؛ 

با عنایت به مفاد بخشنامه شماره 19-99-200 مورخ 22/02/1399 رئیس کل محترم سازمان مبنی بر ابلاغ اصلاحیه مواد فصل دوم آئین‌نامه اجرایی موضوع تبصره (۳) ماده (۱۶۹) قانون مالیات‌های مستقیم (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱) و حسب دستور وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی هامش نامه شماره ۸۰/۱۰۲۱۰۵ مورخ ۱۳۹۹/۰۷/۰۸ معاون محترم امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی در خصوص “پیگیری مشکلات به وجود آمده به دلیل اجرایی نشدن حذف مرحله ۴۵ و شماره اقتصادی”، شماره اقتصادی اشخاص حقوقی با پیش شماره ‌۴۱۱ حذف و به جای آن شناسه ملی برای اشخاص حقوقی جایگزین گردیده است. لذا نیازی به اخذ کد اقتصادی با پیش شماره ۴۱۱ برای اشخاصی که از تاریخ ابلاغ بخشنامه صدرالذکر اقدام به ثبت نام در نظام مالیاتی نموده اند، نمی باشد و در این راستا می باید برای استعلام از طریق وب‌سرویس احراز ثبت نام مودی در نظام مالیاتی اقدام گردد.

همچنین با عنایت به مفاد تبصره 2  اصلاحیه فوق الذکر که اشعار می دارد “در موارد ثبت شخص حقوقی و یا ایجاد یک نوع فعالیت توسط شخص حقیقی با صدور مجوز فعالیت از سوی مرجع ذی ربط، سازمان موظف است در اجرای مقررات ماده (۱۶۹ مکرر) قانون مالیات‌های مستقیم با دریافت اطلاعات لازم از مرجع‌ثبت یا صدور مجوز فعالیت حسب مورد ( به صورت برخط یا غیربرخط) نسبت به ثبت نام مودی در نظام‌ مالیاتی اقدام و نتیجه را به نحو مقتضی (از جمله مکاتبه، ارسال پیامک، یا از طریق کارپوشه سامانه مودیان حسب مورد) به مودی اعلام نماید.

1. مالیات بر سرمایه شرکت

دومین الزام مالیاتی برای شرکت های تازه تاسیس، در ماده 48 قانون مالیات های مستقیم بیان شده و بر اساس این ماده، شرکت های تازه تاسیس، مکلف شده اند ظرف دو ماه از تاریخ تاسیس، نسبت به پرداخت نیم در هزار سرمایه ثبت شده خود به عنوان حق تمبر سهام و سهم الشرکه (مالیات بر سرمایه شرکت) اقدام نمایند. لذا در ادامه ماده 48 قانون مالیات های مستقیم و تبصره آن را مطالعه می کنیم:

ماده 48- سهام و سهم‌الشرکه کلیه شرکتهای ایرانی موضوع قانون تجارت به استثنای شرکت‌های تعاونی براساس ارزش اسمی سهام یا سهم الشرکه به ‌قرار نیم در هزارمشمول حق تمبر خواهد بود. کسور صد (100) ریال هم صد (100) ریال محسوب می‌شود.

تبصره- حق تمبر سهام و سهم‌الشرکه شرکتها باید ظرف دو‌ ماه از تاریخ ثبت قانونی شرکت و در مورد افزایش سرمایه و سهام اضافی از تاریخ ثبت ‌افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکتها از طریق ابطال تمبر پرداخت شود. افزایش سرمایه در مورد شرکت‌هایی که قبلا سرمایه خود را کاهش داده‌اند تا‌ میزانی که حق تمبر آن پرداخت شده است، مشمول حق تمبر مجدد نخواهد بود. 

در صورتی که شرکتی طبق ماده 48 قانون مالیاتی های مستقیم اقدام ننماید، مشمول جریمه دو برابری به استناد ماه 51 قانون مالیات های مستقیم می شود. در ادامه این ماده قانونی را مطالعه می کنیم:

ماده 51 ـ در صورت تخلف از مقررات این فصل‌، متخلف‌ علاوه بر اصل حق تمبر، معادل دو برابر آن جریمه خواهد شد.

1. پلمپ دفاتر قانونی

به استناد قانون تجارت ایران و نیز قانون مالیات های مستقیم، شرکت ها و فعالان اقتصادی را ملزم به پلمپ دفاتر قانونی دانسته اند. این دفاتر برای ثبت عملیات مالی و معاملات شرکت ها مورد استفاده قرار می گیرند.

نیاز است حسابداران محترم به آخرین تغییرات آیین نامه ماده 95 قانون مالیات های مستقیم با نام آیین نامه تحریر دفاتر توجه داشته باشند.

1.  اظهارنامه های مالیات بر ارزش افزوده  و ارسال خرید و فروش فصلی

بنا به تکالیفی که اکنون در قانون مالیات بر ارزش افزوده برای شرکت ها مقرر شده است لزوم تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده به صورت فصلی برای مودی های مالیاتی الزام شده است. نیاز است شرکت ها به قانون مالیات بر ارزش افزوده و ماده 169 و 169 مکرر قانون مالیات های مستقیم و آیین نامه های تبصره های ماده 169 قانون مالیات های مستقیم آشنایی و آگاهی داشته باشند.

1. اظهارنامه مالیات عملکرد شرکت

شرکت های تازه تاسیس باید به تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای سال نخست خود دقت لازم را مبذول دارند. اغلب شرکت های تازه تاسیس، از لزوم تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای سال نخست خود غفلت می کنند یا این استدلال را دارند که سال اول معافیت مالیاتی برای آنها تعلق می گیرد. حتی اگر هیچ عملیات و فعالیتی در سال تاسیس شرکت صورت نگرفته باشد باید برای شرکت، اظهارنامه مالیاتی (برای مثال در تیرماه  سال بعد برای شرکت هایی که انتهای سال مالی انها 29 اسفند می باشد) تسلیم گردد. در ادامه ماده 110 قانون مالیات های مستقیم و تبصره ذیل آن را با هم مطالعه می کنیم.

ماده 110ـ اشخاص حقوقی مکلف اند اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان متکی به دفاتر و اسناد و مدارک خود را حداکثر تا چهار ماه پس از سال مالیاتی همراه با فهرست هویت شرکا و سهامداران و حسب مورد میزان سهم‌الشرکه یا تعداد سهام و نشانی‌ هر یک از آنها را به ادارة امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص‌حقوقی در آن واقع است تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت نمایند. پس از تسلیم اولین فهرست مزبور، تسلیم فهرست تغییرات در سنوات بعد کافی خواهد بود. محل تسلیم اظهارنامه و پرداخت ‌مالیات اشخاص حقوقی خارجی و موسسات مقیم خارج از ایران‌که در ایران دارای اقامتگاه یا نمایندگی نمی‌باشند تهران است‌.

حکم این ماده در مورد کارخانه ‌داران و اشخاص حقوقی در دوران معافیت نیز جاری خواهد بود.

تبصره ـ اشخاص حقوقی نسبت به درآمدهایی که طبق ‌مقررات این قانون نحوة دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است ‌مکلف به تسلیم اظهارنامة مالیاتی جداگانه که در فصل‌های مربوط ‌پیش‌بینی شده است نیستند.

1. اظهارنامه مالیات بر درآمد حقوق

شرکت های تازه تاسیس باید توجه داشته باشند که اگر اقدام به استخدام افراد تحت عنوان کارمند یا مشاور و… می نمایند باید برابر مقررات فصل سوم قانون مالیات های مستقیم (مواد قانونی 82 الی 92 قانون مالیات های مستقیم) به هنگام پرداخت حقوق یا حق مشاوره و…. باید نسبت به کسر مالیات متعلقه و واریز آن به حساب سازمان امور مالیاتی اقدام نمایند. بعضی شرکت های تازه تاسیس، توجهی به این اقدام ندارند لذا شرکت ها باید به جرایم ماده 197 و 199 قانون مالیات های مستقیم توجه داشته باشند.

1. دریافت کد کارگاهی بیمه

برای ارسال لیست بیمه پرسنل، نیاز است شرکت کد کارگاهی بیمه دریافت کرده و پرسنل خود را در این کد کارگاهی ثبت نام کنند. در صورتی که شرکت به تکالیف قانونی خود عمل نکند مشمول جرایم مربوطه خواهد شد.

نیاز به توضیح است که با راه اندازی سامانه الکترونیکی بیمه تامین اجتماعی، نیازی به مراجعه حضوری به بیمه تامین اجتماعی یا کارگزاری های بیمه جهت ثبت نام پرسنل در کد کارگاهی بیمه وجود ندارد و می توان از فرم استفاده از خدمات غیر حضوری – ثبت نام غیر حضوری پرسنل، ثبت نام را در کد کارگاهی به صورت انلاین انجام داد.

1. قانون سامانه مودیان

قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، یکی از جدید ترین قوانین و تکالیف مودیان مالیاتی است. این قانون از حیث زمان اجرا و تغییرات و تمدید هایی که انجام شد ، تغییرات زیادی داشته است. لذا در زمان نوشتن این مقاله طبق تصویب قانون تسهیل تکالیف مودیان در شورای محتمر نگهبانف تکالیف مودیان حقوقی و حقیقی به شرح ذیل بوده است:

1-8- تکالیف اشخاص حقوقی:

همه اشخاص حقوقی از اول دیماه 1402 مشمول این قانون می باشند.

2-8- تکالیف اشخاص حقیقی:

در راستای اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و با توجه به قانون تسهیل تکالیف مودیان«کلیه اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) به شرح ذیل از*اول دی ماه سال 1402*ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع 1 و یا 2 از طریق سامانه مودیان برای فروش کالا و خدمات مطابق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، حسب مورد می‌باشند: 

1. کلیه اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) که میزان فروش خالص کالا و خدمات سال 1402 آنها تا پایان شهریور ماه سال 1402، بیشتر از 180 میلیارد ریال بوده است
2. اشخاص حقیقی موضوع جزء 2 بند ط تبصره 6 قانون بودجه سال 1402، با هر میزان فروش کالا و خدمات سالانه کماکان ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند
3.  عرضه‌کنندگان کالا و خدمات مرتبط با طلا، جواهر و پلاتین با هر میزان فروش کالا و خدمات به استناد جزء 4 بند ب ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 
4.  فروشندگان مواد معدنی به واحد‌های فراوری مواد معدنی موضوع بند م تبصره 7 قانون بودجه سال 1402 با هر میزان فروش ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع 1 مطابق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی می‌باشند. 

رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی اشخاص بندهای 1 و 2 فوق که صرفا برای عرضه کالا و خدمات با نرخ مالیات بر ارزش افزوده یکسان صادر می‌شود، در حکم صورتحساب الکترونیکی می‌باشد. 

مراتب فوق مانع از صدور صورتحساب الکترونیکی نوع 1 و یا 2 مطابق دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، توسط صاحبان مشاغل با فروش سالانه کمتر از نصاب مذکور که طبق سایر قوانین مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی شده‌اند، نخواهد بود. 

در صورتی که فروش هر مودی طی سال از نصاب مقرر در ماده 14 مکرر قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و تبصره 1 آن، عبور نماید از ابتدای دومین دوره بعد از اتمام دوره عبور فروش سالانه از نصاب مقرر، ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع 1 و یا 2 حسب مورد می‌باشند. به طور مثال چنانچه فروش مودی تا پایان پاییز سال 1402 به 180 میلیارد ریال برسد از ابتدای فروردین ماه سال 1403 مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع 1 و یا 2 می‌باشند و چنانچه به همین ترتیب فروش مودی تا پایان اسفند ماه 1402 از نصاب فوق عبور نماید از ابتدای تیر ماه سال 1403 مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع 1 و یا 2 حسب مورد خواهد بود. بدیهی است با توجه به نصاب‌های مندرج در تبصره 1 ماده 14 مکرر فوق، محاسبات هر سال بر اساس نصاب‌ مربوط به آن سال انجام خواهد شد. 

عدم صدور صورتحساب الکترونیکی توسط اشخاص به شرح فوق، مشمول جرائم و ضمانت اجرایی قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان خواهد بود.»